Wat is de achtergrond van het verhaal?
Het begint allemaal bij de Australiër Douglas Mawson. In het tijdschrift Historia—echt zo’n blad dat je vader leest—stond het verhaal van de desastreuze poolexpeditie die deze geoloog naar Antarctica leidde. Het is aan de hand van deze geschiedenis dat ik losjes de rode draad van mijn verhaal heb vormgegeven. Bijvoorbeeld het idee dat Angkor en de andere expeditieleden als uiterste noodoplossing hondenlever eten, is gebaseerd op de originele Antarctica-expeditie van Douglas. Als een kleine hommage aan deze inspiratie heb ik de hoofdpersoon van mijn verhaal, Angkor Mawson, gedeeltelijk naar Douglas vernoemd.
Toch komt er natuurlijk meer bij mijn verhaal kijken dan een losse historische inspiratie. Het grootste probleem: waarom zou een expeditie onder de erbarmelijke omstandigheden van begin 20e eeuw plaatsvinden, nu of in de toekomst? “Gelukkig” boden hierbij problemen als klimaatverandering en de toenemende macht van China een oplossing.
Wat is je thema en waarom koos je juist hiervoor?
Het voelt voor mij als een gegeven dat het thema vrijheid echt hoort bij mijn verhaal, gezien het gaat over een wereld waarin een onderdrukkend regime en armoede mensen bijna dwingen om op dodelijke expedities te gaan. Vrijheid zit dan ook echt in het DNA van mijn verhaal. Van details als de ruimtepakken die de expeditieleden moeten dragen, die dus bijna een claustrofobische cel vormen die hun lichaam niet alleen beschermt maar ook gevangen houdt, tot de bedrukkende angst voor verantwoordelijkheid die wij allemaal weleens voelen.
In hoeverre beïnvloedt het gewone leven dit verhaal?
Hoewel ik zelf geen kinderen of zelfs een vrouw heb, voelt deze band voor mij wel echt als een lingua franca van het menszijn. Ik kan mij niet voorstellen dat er ooit een wereld zal bestaan waarin wij het idee van familie helemaal kwijtraken. Daarvoor is het te belangrijk voor hoe wij onszelf leren zien. Het is een deel van onze menselijkheid die wij nooit echt zullen verliezen, hoe graag wij dat soms ook willen.
Het is in het algemeen super belangrijk voor mij om dit soort alledaagse en menselijke elementen mee te nemen in mijn verhalen, zelfs al is het een dystopische sci-fi zoals Een Hart van Water. Het zijn niet alleen de grootse en overweldigende elementen die voor mij de nadruk moeten krijgen, maar juist ook wat maakt dat karakters ervoor kiezen om aan zo’n expeditie deel te nemen en wat het betekent om een reis te maken waarvan je weet dat je niet terug zult keren. Daar zit de spanning die voor mij maakt dat een verhaal het lezen waard is.
Heb je het herschreven naar aanleiding van de commentaren van de juryleden?
Op dit moment ben ik druk bezig met het schrijven van mijn Masterscriptie, dus ik moet eerlijk bekennen dat er voor fictieschrijven niet veel tijd is. Wel vond ik het heel fijn dat de commentaren echt meedachten met opbouwend advies. Bij veel schrijfwedstrijden stuur je je verhaal gewoon de wereld in en hoor je er nooit meer iets van terug. Ik ga dan ook zeker de adviezen van de juryleden meenemen in toekomstige projecten.
heb je een boodschap met dit verhaal?
Ik denk dat de hoofdboodschap van mijn verhaal is dat je het moeilijke in je leven niet uit de weg moet gaan. Het is makkelijk om moeilijke keuzes van je af te schuiven of zelfs te ontkennen, maar dat leidt tot een saai en teleurstellend leven. Probeer juist dat ene ding dat je al een tijd dwarszit onder ogen te komen. Durf een blauwtje te lopen. Ga op die vakantie die je te veel gedoe vindt. Anders besef je pas veel te laat wat voor kansen je hebt laten liggen. Als Angkor zijn dochter onder ogen was gekomen, is het maar de vraag of hij ooit op de gevaarlijke expeditie naar de ijsplaneet Tàipǔ Fēng was gegaan. Het moge duidelijk zijn wat voor leed hij zichzelf daarmee had kunnen besparen.
Hoe vaak ben je opnieuw begonnen?
Mijn schrijfproces werkt niet per se met versies. Meestal begin ik gewoon aan het opbouwen van een idee en zie ik waar mijn denken me heen leidt. Het voelt bijna een beetje alsof ik zelf de verhalen beleef, ondanks het feit dat ik ze natuurlijk wel enigszins stuur. Daar hoort zeker bij dat er bijvoorbeeld een scène wordt geschrapt, aangepast of toegevoegd, maar toch brengt deze schrijfwijze mijn verhaal meestal keurig waar ik het hebben wil.
Heb je jezelf in het verhaal geschreven?
Ik vind dit altijd een moeilijke vraag. Ik ben zelf van de denkschool waarbij alle elementen in je werk deel uitmaken van je eigen ervaringen, opvattingen en levenshouding. Ik zou dus niet zeggen dat bijvoorbeeld Angkor nou echt mij representeert. Het voelt voor mij meer alsof een verhaal bijna een beetje je kind is, een samenkomst van de dingen die je op dat moment bezighouden, samen met vreemde elementen die je uitdagen om een breder en interessanter verhaal te schrijven. Een Hart van Water is dus zeker een momentopname van mijn huidige zelf, waar ik mij over een paar jaar vast niet meer honderd procent in herken.
Wat zijn je grootste drijfveren om te schrijven en verschilt dat van je drijfveer om dit verhaal te schrijven?
Ik moet eerlijk bekennen dat creatief zijn echt iets is dat ik moet doen. Creatieve energie bouwt in mij op en wordt zelfs teveel als ik er geen uiting aan geef. Op dat soort momenten moet ik gewoon creatief losgaan. Zelfs nu ik aan mijn thesis werk, merk ik dat ik af en toe echt wat creatiefs moet doen, voordat ik me weer kan concentreren op mijn studeerwerk. Ik schrijf nu bijvoorbeeld korte gedichten in het Engels, wat zeker niet mijn specialiteit is, maar wel precies de uitlaatklep geeft die ik nodig heb.
Wat is jouw tip aan anderen?
Ik vind het altijd grappig om te horen dat mensen jaren zitten na te denken over een verhaal. Ik moet toegeven dat ik onbewust verhalen kan vormgeven—het creatieve deel van mijn brein staat nooit helemaal uit en doet dus meestal al veel voorwerk zonder dat ik het zelf doorheb (en ja, dat kan zeker vermoeiend zijn). Maar wat ik wel echt aanraad is dat je, als je eenmaal een breed idee hebt van wat je wil doen, gewoon moet gaan schrijven. Plant dat zaadje en kijk hoe het uitgroeit tot jouw volgende schrijfproject. Misschien moet je wel af en toe snoeien of bijsturen, maar tot nu toe heeft dit bij mij altijd geleid tot resultaten waar ik echt trots op ben. Als je niet eens begint, zal er nooit een woord op papier komen te staan.